اعتیاد چیست؟

اعتیاد چیست؟

اعتیاد رفتاری است که شخص به دلایل روحی و روانی یا در اثر مصرف مواد شیمایی مانند شیشه، کراک و یا مواد طبیعی مانند ماری جوانا، تریاک دچار ضعف در کنترل تکرار عمل خود می‌شود. ضعف اراده بیماری نیست ولی به دلیل تاثیر مخربی که روی سیستم عصب مرکزی شخص ایجاد شده نوعی بیماری فرض می‌شود با ایجاد اختلال در کنترل روی سیستم رفتار-پاداش، موجب تکرار آن رفتار می‌شود. اعتیاد مدارهای عصبی مربوط به سیستم پاداش، انگیزش و حافظه را در مغز مختل میکند و اختلال در این سیستم مغز باعت عوارض بیولوژیکی، فیزیولوژیکی، اجتماعی، روحی و روانی میشود.

اعتیاد به عنوان بیماری روانی، اجتماعی و اقتصادی از دیدگاه علوم پزشکی و علوم انسانی مانند روان‌شناسی و جامعه‌شناسی و همین‌طور از دیدگاه‌ فلسفه، قانون، اخلاق و مذهب بررسی مورد بررسی قرار گرفته. سازمان بهداشت جهانی نیز از سال ۱۹۶۴ میلادی، اصطلاح “وابستگی دارویی” یا “وابستگی به دارو” به جای عبارت و اصطلاح “اعتیاد” را توصیه کرد.

کلینیک ترک اعتیاد آکسون بر این باور است که اعتیاد نه یک رفتار ضد اجتماعی که نوعی بیماری است و راه مقابله با آن هم تنبیه و مجازات نیست. آکسون بهترین کلینیک ترک اعتیاد تهران اعتیاد را نوعی بیماری می پندارد و راه درمان را هم در مشاوره روانشناسی و روانپزشکی می یابد. به همین دلیل خدمات مختلفی را به درمان جویان ارائه میدهد.

اعتیاد چیست؟

تعریف اعتیاد

اعتیاد نوعی بیماری اصلی، عصبی و مزمن است که عواملی مانند: ژنتیک، فیزیولوژیک و جامعه در شکل گیری آن نقش دارند. مشخصه این بیماری اختلال در کنترل انجام یک عمل، یا احساس اجبار در انجام کاری مشخص حتی با آگاهی از پیامد‌‌ها و مضرات آن است.

وابستگی به مواد مخدر یا هر عادت ناهنجاری نوعی اختلال روانشناسی و روانپزشکی است که هم مفهوم خوشبختی و سعادت را در زندگی فرد و خانواده‌اش از بین می‌برد، و هم اینکه پیامدهای اجتماعی و اقتصادی بیشماری برای مصرف کننده و جامعه به همراه دارد.

تعریف دیگر اعتیاد اینطور است که اعتياد را “جايگزينی مزمن” می‎‌نامد به این صورت که مواد اعتیاد آور بیرونی چه گیاهی مانند تریاک و چه شیمیایی مانند شیشه جایگزین مواد طبیعی جسم شخص معتاد شده است. اعتیادهای رفتاری مانند اعتیاد به کار، اعتیاد به بازی کامپیوتری، اعتیاد به اینترنت و دیگر اعتیادهای رفتاری که تا سال‌های اخیر در در طبقه‌بندی‌های رسمی به عنوان اعتیاد محسوب نمی‌شدند نیز به عنوان نوعی اعتیاد طبقه بندی شده و مورد توجه قرار گرفتند.

مواد اعتیاد آور شیمیایی و گیاهی

اعتیاد واکنش و پاسخ فیزیولوژیک بدن به مصرف زیاد انواع مخدرها است که از طرفی باعث آرامش موقت، تسکین و حتی تحریک و شادی گذرا برای فرد می‌شود و از پایان تاثیر مخدر، جستجوی فرد برای تامین دوباره ماده مخدر آغاز می شود. در این شرایط به مرور چه جسمانی و چه روانی فرد مصرف کننده به مخدر وابسته شده و مجبور می‌شود مقدار مصرف ماده مخدر را هر بار افزایش دهد.

همانطور خواندیم اعتیاد واکنش به مخدری است شخص وارد بدن خود می‌کند و به آن وابسته می‌شود، درمان این اختلال به کار تخصصی و دانش نیاز دارد. مرکز ترک اعتیاد آکسون، با همکاری متخصصین درمان اعتیاد و ارائه خدماتی مانند ترک اعتیاد فوق سریع سعی دارد گامی مثبت در جهت بهبود حال درمان جویان بردارد.

اعتیاد چطور عمل می‌کند؟

همانگونه خواندیم وابستگی به مواد اعتیاد آور نوعی اختلال در سیستم عصبی انسان با ریشه‌های اجتماعی، خانوادگی، روانی است.

سلول عصبی که در بدن انسان وظیفه انتقال پیام و احساسات را دارد نورون نامیده میشود، به عنوان مثال نورون دست انسان وظیفه انتقال پیام گرما، سرما، زبری و دیگر احساسات به مغز دارد. هر نورون وظیفه دریافت و انتقال پیام مخصوص به خود را دارد، نورون موجود در مرکز بینایی و شبکیه چشم، وظیفه دریافت و انتقال و مخابره محرک نوری را دارد، و مغز با جمع آوری و تحلیل پیغامی که از نورون‌های مرکز بینایی در یافت کرده تصاویری که میبینم را میسازد.

نورون های سیستم عصبی، پیام های مربوط به احساس انسان را تولید میکنند و انتقال میدهند، احساساتی مانند: شادی، سعادت و موفقیت یا غم، افسردگی و شکست. همانطور که نورون مرکز بینایی با نوری که از بیرون دریافت میکند تحریک میشود، نورونی که وظیفه انتقال احساسات را دارد با مواد شیمایی مانند آدرنالین، دوپامین،سروتونین و اندورفین که احساس هرکدام متفاوت است تحریک می شوند.

با رسیدن به هر موفقیت یا پرداختن به اموری که احساس لذت و خوشحالی را در انسان ایجاد کند، مواد شیمیایی خاص آن احساس در بدن تشرح می‌شود که مقدار آن بستگی به درک شخص از انداره لذت یا احساس دارد، بخش های مختلفی در مغز و سیستم عصبی مسئول ترشح این مواد هستند.

سیستم عصبی مغز

مغز انسان با استفاده از این ساز و کار سیستم عصبی و شیمیایی، قدرت خاصی در کنترل شرایط روزمره زندگی دارد، در شرایطی که انسان از نظر روانی یا جسمی زیر فشار و استرس باشد، مغز با ترشح مواد شیمایی شرایط را کنترل می کند.

به عنوان مثال در صورتی که تصادفی اتفاق بیافتد و بدن دچار شکستگی‌های متعدد شود و مغز پیغام‌های درد شدید را از اندام‌های متفاوت بدن دریافت کند که درک شدت درد خارج تحمل انسان باشد. در این شرایط مغز با ترشح این مواد در خون، سیستم عصبی انتقال درد را از کار می‌اندازد و شخص به اصطلاح به شوک می‌رود تا هیچ دردی را احساس نکند.

مغز انسان با استفاده از  ساز و کار سیستم عصبی و شیمیایی، قدرت خاصی در کنترل شرایط روزمره زندگی دارد، در شرایطی که انسان از نظر روانی یا جسمانی در فشار و استرس باشد، مغز با ترشح مواد شیمایی شرایط را کنترل می کند. به عنوان مثال در صورتی که تصادفی اتفاق بیافتد و بدن دچار شکستگی‌های متعدد شود و مغز پیغام‌های درد شدید را از اندام‌های متفاوت بدن دریافت کند که درک شدت درد خارج تحمل انسان باشد، در این شرایط مغز با ترشح این مواد در خون، سیستم عصبی انتقال درد را از کار می‌اندازد و شخص به اصطلاح به شوک می‌رود تا هیچ دردی را احساس نکند.

استفاده از هر نوع مخدری، میزان زیادی از موادی مانند آدرنالین، دوپامین، سروتونین و اندورفین که مسئولیت انتقال احساساتی مانند درد، شادی یا رضایت دارند را وارد بدن انسان می‌کند که به سرعت احساس سرخوشی زیادی به مصرف کننده دست میدهد یا درد و رنج مصرف کننده را تسکین می‌دهد.

با ورود این مواد به بدن مصرف کننده، تولید کننده‌های اصلی این مواد که بخش های مختلف مغز هستند با میزان زیادی از موادی مانند سروتونین در خون مواجه می شوند که آنها تولید نکرده اند و فرد با مصرف مواد اعتیاد آور آنها را وارد خون کرده است. در این حالت فعالیت این بخش‌ها کاملا متوقف می‌شود.

با پایین آمدن میزان سروتنین فرد مصرف کننده دچار احساسات شدید منفی مانند افسردگی، شکست و درد می‌شود و برای رهایی از این احساسات، مجدد به مصرف مواد مخدر روی می‌آورد. این روند بسته به نوع مخدر که شخص مصرف می‌کند بین ۸ تا ۱۲ ساعت متغیر است.

با تکرار این روند و بالا رفتن میزان مصرف، تولیدگنندگان اصلی موادی مانند سروتونین در بدن انسان هر بار ضعیف‌تر می‌شوند و دست از فعالیت برمی‌دارند، و به همین دلیل شخص مصرف کننده به مرور وابسته به مواد مخدر شده و دچار سوء مصرف مواد و در نهایت اعتیاد مزمن می‌شود.

اعتیاد مزمن

همانطور که خواندیم اعتیاد فرآیندی جسمی و روانی است. بنابراین درمان هم باید فرآیندی روانی و جسمی باشد، در درمان اعتیاد همانقدر که به جسم فرد وابسته به مواد باید توجه کرد به روان فرد معتاد نیز باید توجه کرد. آکسون ، کلینیک شبانه روزی ترک اعتیاد در درمان اعتیاد به مسائل جسمی و به مسائل روانی اعتیاد توجه دارد. از این بابت خدمات سم زدایی بدن و خدمات مشاوره و روانشناسی را درکنار هم ارائه می‌دهد.

هر ماده مخدری، اثرات خاص خود را در بدن فرد مصرف کننده می‌گذارد، اما چیزی که در همه مواد اعتیاد آور مشترک است، شروع و ایجاد وابستگی روانی است، البته بعضی از این مخدرها به غیر از وابستگی روانی، وابستگی جسمانی را نیز برای شخص مصرف کننده در پی خواهد داشت.

در جدول زیر مواد اعتیاد آور و نوع وابستگی که ایجاد میکنند مشخض شده.

منبع: کلینیک ترک اعتیاد آکسون

https://axonclinic.com